Akademia Górniczo Hutnicza

Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska

Praca dyplomowa
Geofizyka Stosowana

Badania geofizyczne w trakcie załogowej eksploracji Księżyca w ramach programu Apollo.

Mateusz Matt Harasymczuk

Promotor pracy
Prof. dr hab. inż. Kaja Pietsch

2.16. Lunar Seismic Profiling Experiment (LSPE)

Tab. 20. Lunar Seismic Profiling Experiment (LSPE)

Ośrodek badawczy

Stanford University, USA

Misje

Apollo 17

Nazwa eksperymentu (j. ang.)

Lunar Seismic Profiling Experiment

Nazwa eksperymentu (j. pol.)

Profilowanie sejsmiczne powierzchni Księżyca

Dziedzina

Sejsmika

2.16.1. Przedmiot badania

Lunar Seismic Profiling Experiment (LSPE) jest podobny w założeniu do innych eksperymentów sejsmicznych wykonywanych w ramach pakietu ALSEP. Niewielkie zmiany dotyczą kwestii projektowych. Urządzenie zbierało dane sejsmiczne z sieci 4 geofonów ułożonych w centrum, oraz w kątach 90-cio metrowego metrowego trójkąta równobocznego. Ładunki wybuchowe na powierzchni wywoływały fale sejsmiczną o różnej mocy w celu profilowania sejsmicznego punktu lądowania Apollo 17 [Jon95].

2.16.2. Materiały i metody

../_images/LSPE-receiver.jpg

Ryc. 26. Diagram przedstawia odbiornik Lunar Seismic Profiling Experiment (LSPE). Źródło: [Tea99].

../_images/LSPE-transmitter.gif

Ryc. 27. Diagram przedstawia nadajnik Lunar Seismic Profiling Experiment (LSPE). Źródło: [Tea99].

Tab. 21. W celu profilowania sejsmicznego w trakcie misji Apollo 17 dla eksperymentu Lunar Seismic Profiling Experiment (LSPE) rozstawiono osiem ładunków wybuchowych o specyfikacji podanej poniżej. Źródło: [Lin08].

Masa ładunku [kg]

Kolejność

Odległość od ALSEP [km]

Czas detonacji od momentu startu LM (godz:min)

0.45

6

1.3

24:18

1.36

5

2.0

26:52

0.2268

7

0.8

28:08

0.0567

4

0.16

43:23

2.72

1

2.4

48:45

0.113

8

0.25

51:40

0.113

2

0.25

74:42

0.0567

3

0.16

75:46

2.16.3. Przebieg eksperymentu

Podczas eksperymentu astronauta-geolog Jack Schmitt zmuszony był wybrać lokacje stacji centralnej, tak aby móc przeprowadzić pozostałe zaplanowane eksperymenty oraz po rozłożeniu trójkąta LSPE ominąć wysoki na 3 metry głaz nazwany "skałą geofonu" (ang. Geophone Rock).

../_images/LSPE-map2.jpg

Ryc. 28. Mapa przedstawia eksperyment Lunar Seismic Profiling Experiment (LSPE). Źródło: Figure 10-2 [PBB+73]

../_images/LSPE-map1.jpg

Ryc. 29. Mapa przedstawia rozstawienie eksperymentu Lunar Seismic Profiling Experiment (LSPE). Kolorem czerwonym wyróżniono lokalizację ładunków wybuchowych rozstawionych podczas eksperymentu. Źródło: Figure 10-7 [PBB+73].

2.16.4. Rezultaty

Rozstawienie geofonów w kształcie trójkąta równobocznego pozwoliło na pomiar azymutów i prędkości fal sejsmicznych bardziej dokładnie niż Active Seismic Experiment (ASE) podczas Apollo 14 i Apollo 16.

../_images/LSPE-plot.jpg

Ryc. 30. Obrazek przedstawia wykres zarejestrowany podczas eksperymentu Lunar Seismic Profiling Experiment (LSPE). Źródło: [Lin08].